About UsMembershipContact Us
HomeObjectiveAlternativeArticlesLinksSpecialsAdoptionWeb Board
       รายละเอียด   |   ช่วยอย่างไร   |   รายชื่อนกที่ช่วยเหลือ   |   กิจกรรม   |   รายชื่อสัตวแพทย์   |   คู่มือดูแลนก   |   นกหาย/พบนก


โ ค ร ง ก า ร " ฟ้ า ใ ส "
บ้ า น ห ลั ง ใ ห ม่ ข อ ง น ก โ ช ค ดี

คู่มือดูแลนก
« กลับไปที่หน้าสารบัญ



เว็บ CookieTalkie มีนโยบายไม่สนับสนุนการเลี้ยงนก รวมถึงไม่สนับสนุนการซื้อ-ขาย และเพาะผสมพันธุ์นกเพื่อการค้า กรุณาอ่าน"จุดมุ่งหมาย"ของเว็บเพื่อความเข้าใจ สำหรับคุณที่มีนกเลี้ยงอยู่แล้ว กรุณาอย่าปล่อยทิ้งนกที่เลี้ยงออกมาในธรรมชาติ แต่ควรดูแลนกของคุณให้ดีที่สุด โดยไม่เพิ่มประชากรนกและไม่ซื้อนกเพิ่ม บทความในคู่มือดูแลนกด้านล่างนี้ ได้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้กับผู้ที่ยังจำเป็นต้องดูแลนกในครอบครอง ผู้ที่รับเลี้ยงนกพิการ และผู้อุปการะนกในกรณีต่างๆ ได้ใช้เพื่อปรับปรุงคุณภาพชีวิตของนกให้ดียิ่งขึ้น




กรงสำหรับนก




กรงนกเป็นอุปกรณ์การเลี้ยงนกที่สำคัญในลำดับแรกที่จะต้องเตรียมให้พร้อมก่อนที่จะนำนกกลับบ้าน ผู้เลี้ยงนกบางคนมีความรู้สึกที่ไม่ดีกับคำว่ากรง เพราะคำว่ากรงมักจะทำให้นึกไปถึงการถูกจองจำและกักขัง แต่สำหรับนกที่ถูกเลี้ยงให้เกิดและเติบโตกับมนุษย์แล้ว นกจะคุ้นเคยกับกรงและเห็นกรงมาพร้อมกับการเจริญเติบโตเลยทีเดียว ดังนั้นกรงสำหรับนกเลี้ยงจึงเปรียบเสมือนที่พักผ่อน ที่หลับนอนและที่หลบภัยซึ่งเทียบได้กับห้องหับส่วนตัว ห้องที่มนุษย์ทุกคนพึงมี นกส่วนใหญ่พึงใจที่จะกลับเข้านอนในกรงเมื่อถึงเวลานอน พึงใจที่จะกินอาหารในกรง และยืนยันที่จะไม่ออกจากกรงหากนกมีความรู้สึกว่านอกกรงนั้นไม่ปลอดภัย และแม้ในยามที่ผู้เลี้ยงนกไม่สามารดูแลนกได้ เช่นยามหุงหาอาหาร ทำความสะอาดบ้านหรือทำกิจกรรมใดๆที่อาจเป็นอันตรายต่อนก ในกรงก็จะเป็นที่ทางที่ปลอดภัยที่สุดสำหรับนก ดังนั้นการเลือกซื้อและเตรียมกรงที่เหมาะสม รวมถึงการเลือกขนาดของกรงให้ได้ความกว้างพอถือเป็นการเริ่มต้นที่ดี เพื่อนกจะได้ใช้ชีวิตในกรงอย่างมีความสุขในทุกๆวัน

ขนาดของกรงสำหรับนกนั้นไม่มีคำว่าใหญ่เกินไปเพราะกรงยิ่งใหญ่มากยิ่งดีมาก แต่ทั้งนี้ซี่กรงจะต้องมีระยะความถี่ที่เหมาะสมพอที่นกแต่ละขนาดจะไม่สามารถมุดหัวลอดออกมา เป็นเหตุให้เกิดอันตรายกับนกก็เป็นอันใช้ได้ในขั้นต้น จากนั้นลองมาศึกษาถึงสิ่งต่างๆที่ควรคำนึงถึงในการเลือกกรงที่ดีให้นกดังนี้

การเลือกกรงสำหรับนกในบ้าน

ไม่ว่านกจะมีขนาดใหญ่ กลางหรือเล็ก เราควรเลือกกรงที่มีขนาดกว้างพอที่นกจะกางปีกได้อย่างเต็มที่ อย่างน้อยที่สุดกรงควรกว้างกว่า 2 เท่าของขนาดความกว้างของปีกนกที่กางเต็มที่แล้ว ภายในกรงควรมีเนื้อที่เพียงพอสำหรับแขวนถ้วยอาหาร น้ำ ผักผลไม้ อาหารเสริมและอื่นๆที่จำเป็นรวมถึงมีที่แขวนของเล่นสัก 2-3 ชิ้น โดยที่หลังจากจัดของที่จำเป็นเข้าที่แล้วนกยังมีที่ทางเหลือในการหมุนกลับขยับตัวกระโดดไปมาได้โดยไม่อึดอัด ไม่มีอวัยวะส่วนใดของตัวนกชนกระแทกกับข้าวของข้างในกรง หางของนกไม่ปัดป่ายชนผนังกรงด้านใดด้านหนึ่ง และหากในกรงเดียวกันนั้นจำจะเป็นต้องเลี้ยงนกมากกว่า 1 ตัวเนื้อที่กรงก็ควรจะกว้างมากขึ้นไปอีก คือต้องหาซื้อกรงที่ให้มีพื้นที่กว้างมากขึ้นและมากขึ้นตามจำนวนนก

กรงที่มีรูปทรงสี่เหลี่ยมหรือสี่เหลี่ยมผืนผ้าจะเป็นกรงที่เหมาะสมเพราะนอกจากนกจะได้ใช้เนื้อที่ภายในกรงมากที่สุดแล้ว กรงชนิดนี้ยังง่ายต่อการทำความสะอาดอีกด้วย ว่ากันว่านกจะรู้สึกปลอดภัยในกรงเหลี่ยมมากกว่ากรงในรูปทรงอื่นๆ เนื่องจากกรงจะมีมุมมีด้านในแนวเรียบให้นกได้อิงพักซุกตัว

หลีกเลี่ยงกรงทรงกลม ที่นอกจากจะได้เนื้อที่ใช้สอยในกรงน้อยแล้ว กรงชนิดนี้มักทำให้นกรู้สึกไม่ปลอดภัย เพราะความที่เป็นทรงกลมจึงไม่มีที่ทางให้นกหลบตัวเข้าหามุมได้ในยามที่นกเกิดตกใจกลัว นกที่ถูกเลี้ยงในกรงทรงกลมมักจะยืนเกาะคอนนิ่งอยู่เฉพาะตรงกลางกรง ด้วยความหวาดกลัวเมื่อพบคนแปลกหน้า

ความสูงและความกว้างของกรง

นกแต่ละชนิดมีลักษณะการเคลี่อนตัวที่ต่างกัน นกบางชนิดต้องการกรงที่ทั้งสูงและกว้างเช่นนกประเภท Parakeets นกบางชนิดต้องการกรงที่กว้างและยาวเช่นนก Canaries, Finches

กรงยิ่งกว้างมากเท่าไรก็ยิ่งดีสำหรับนกมากเท่านั้นโดยเฉพาะนกที่ต้องใช้ชีวิตอยู่ในกรงเป็นเวลาหลายชั่วโมงในระหว่างวันที่เจ้าของนกไม่อยู่ หรือในวันที่ไม่สามารถนำนกออกมาเล่นด้วยได้

กรงบางชนิดติดตั้งคอนและเฟอร์นิเจอร์ต่างๆเพื่อเป็นที่เล่นสำหรับนกอยู่บนหลังคากรงที่เรียกว่า Play Top หรือ Play Area ซึ่งมักจะได้รับความนิยมจากผู้เลี้ยงนกบางท่าน แต่สำหรับกรงชนิดนี้อาจมีความยุ่งยากในเรื่องการทำความสะอาด นอกจากนี้การออกแบบกรงที่มี Play Area อยู่ด้านบนมักจะเป็นผลทำให้เนื้อที่ใช้สอยภายในกรงลดน้อยลง เพราะผู้ผลิตจะต้องย่อพื้นที่ในส่วนของความสูงให้ต่ำลงเพื่อติดตั้งเฟอร์นิเจอร์ต่างๆด้านบนของกรงนั่นเอง หากเป็นไปได้จะดีกว่ามากถ้าจะหาซื้อ PlayGym แยกต่างหากให้นก

ขนาดของกรงที่เหมาะสม
นกขนาดใหญ่ เช่น Macaw, Cockatoo
ขนาดกรงที่เหมาะสมอย่างน้อย ความกว้าง 3-4ฟุต
ความยาว 2ฟุต
ความสูง 4-5 ฟุต
นกขนาดกลาง เช่น African grey, Amazon, Lory
หรือนกจำพวก Parrot ต่างๆ
ขนาดกรงที่เหมาะสมอย่างน้อย ความกว้าง 44 นิ้ว
ความยาว 24 นิ้ว
ความสูง 36 นิ้ว
นกขนาดเล็ก เช่น Conure, Quaker, Poicephalus parrot
หรือนกคู่ Lovebirds, Cockatiels
ขนาดกรงที่เหมาะสมอย่างน้อย ความกว้าง 20 นิ้ว
ความยาว 20 นิ้ว
ความสูง 28 นิ้ว

เลือกวัสดุที่ใช้ทำกรง

  • กรงที่ทำจาก STAINLESS STEEL ปลอดภัยและดีที่สุดสำหรับนกเพราะวัสดุชนิดนี้ไม่เป็นพิษต่อนก กรงมีคุณภาพและความคงทนมีอายุการใช้งานที่ยาวนานซื้อครั้งเดียวแล้วไม่ต้องเปลี่ยนกรงอีกเลย (ต้องเลือกกรงที่กว้างพอ) ข้อเสียอย่างเดียวคือมีราคาสูงมาก
  • กรงพ่นหรือเคลือบสีชนิด Powder-Coat คงทนและมีอายุการใช้งานที่ยาวนานเช่นกัน(อายุการใช้งานขึ้นอยู่กับคุณภาพของผู้ผลิต) ผู้ผลิตที่มีชื่อเสียงและเชื่อถือได้มักจะเลือกใช้สีที่มีความปลอดภัย 100% โดยสีที่ใช้ในการพ่นเคลือบจะต้องปราศจากสารตะกั่ว-สังกะสีเจือปน หรือมีสารเหล่านี้เจือปนในปริมาณที่ต่ำมาก
  • กรงที่ทำจากเส้นลวดสังกะสี มีกรรมวิธีการผลิตด้วยกัน 2 ประเภทคือ
    1. กรงที่อาบโลหะด้วยกระแสไฟฟ้าที่เรียกว่า Electroplated
    2. กรงที่ใช้วิธีการผลิตที่เรียกว่า Dipped
เลือกใช้กรง Electroplated จะให้ความปลอดภัยกับนกได้มากกว่ากรง Dipped เพราะกรงชนิดหลังนี้ แม้เพียงแค่นกอาศัยอยู่ในกรงนกก็จะได้รับพิษจากสังกะสีแล้ว

ไม่ควรซื้อกรงเก่าที่ไม่ทราบแหล่งที่ผลิต กรงที่ยังคงใช้เทคโนโลยี่ล้าสมัยในการผลิตและกรงที่มีสีหลุดลอกแล้ว โดยเฉพาะไม่ควรซื้อกรงที่เป็นสนิม เนื่องจากนกเป็นสัตว์ที่ชอบกัดแทะนกจึงมักจะกินและกลืนสีที่หลุดลอกจากกรง ทำให้นกได้รับสารพิษเข้าไปในร่างกาย สีบางยี่ห้อมีส่วนผสมของสารตะกั่วและสังกะสีที่เกินมาตรฐานซึ่งเป็นอันตรายต่อสุขภาพนก นกอาจเจ็บป่วยได้หากรับสารพิษนี้สะสมในร่างกายในระยะเวลาหนึ่ง จนถึงนกอาจเสียชีวิตได้หากกลืนกินสารพิษนี้เข้าไปเป็นจำนวนมากในครั้งเดียว นอกจากนี้กรงนกมือสองมือสามที่ไม่ทราบประวัติความเป็นมาอาจเป็นกรงที่นกป่วยเคยอาศัยอยู่ จึงอาจมีความเสี่ยงต่อเชื้อโรคหลายชนิดที่มีชีวิตคงทนในทุกสภาพแวดล้อม

ในกรณีที่มีความจำเป็นต้องใช้หรือซื้อกรงเก่าแนะนำให้ทำความสะอาดด้วยวิธี steam clean และส่งกรงพ่นเคลือบสีใหม่โดยผู้เชี่ยวชาญ

ขนาดของความห่างระหว่างซี่กรง

ขนาดของความห่างระหว่างซี่กรงนี้มีความสำคัญต่อความปลอดภัยของนกเป็นอย่างมาก ผู้เลี้ยงนกควรคำนึงถึงกรงที่มีซี่กรงในระยะความถี่ที่เหมาะสมกับขนาดของนก หัวของนกต้องไม่สามารถโผล่หรือลอดผ่านออกมาระหว่างซี่กรงได้ ทั้งนี้รวมถึงความถี่-ห่างของซี่กรงที่เหมาะสมพอดีของตะแกรงพื้นกรงด้วย ซี่กรงควรมีขนาดความหนาของเส้นลวดที่เหมาะสมกับชนิดของนก นกเล็กซี่กรงอาจบางได้ ส่วนนกใหญ่ควรเลือกใช้กรงที่มีซี่กรงหนา เพื่อป้องกันการกัดและการดึงถ่างซี่กรงของนกขนาดใหญ่ที่มีจะงอยปากอันทรงพลัง นอกจากนี้ซี่กรงแต่ละเส้นควรมีผิวที่ราบเรียบไม่มีปุ่มคมที่จะบาดเท้านกได้ในยามที่นกปีนป่ายขึ้นลง

นกที่ซุกซนมักมุดหัวลอดทะลุออกมานอกซี่กรงและนกก็มักจะตกใจภายหลังที่รู้ว่าตัวเองไม่สามารถมุดหัวกลับเข้ามาในกรงได้อย่างเดิม ด้วยความตกใจนกจะดิ้นไม่รู้ทิศทางการหมุนตัวของนกจะทำให้หัวของนกติดขัดและขวางกับซี่กรงทำให้นกหายใจไม่ได้ กลายเป็นอุบัติเหตุที่มักเกิดขึ้นเสมอๆและทำอันตรายกับนกจนถึงเสียชีวิตได้ หากไม่มีใครเห็นและช่วยได้ทัน ในกรณีที่หัวนกติดห้อยอยู่ที่สูงเช่นบนหลังคากรงหรืออื่นๆ แนะนำให้ใช้คีมตัดลวดตัดซี่กรงให้ขาดโดยเร็ว หากมีผู้อื่นอยู่ด้วยในเวลานั้น ขอให้รีบใช้มือช่วยรับพยุงตัวนกไว้จากด้านในของกรง เพื่อช่วยลดความตกใจกลัวของนกและป้องกันไม่ให้นกตกลงพื้นกรงด้วยความแรง หลังจากนั้นตรวจดูว่านกปลอดภัยดีหรือไม่ มีบาดแผลหรือเปล่าและหากพบว่านกมีอาการผิดปกติผู้เลี้ยงนกควรรีบนำนกส่งสัตวแพทย์ทันที

หมั่นคอยตรวจเช็คโดยรอบกรงหากพบว่าซี่กรงมีส่วนที่ชำรุด หัก ผุ ควรรีบซ่อมแซมทันทีเพราะซี่กรงที่หักมักจะเป็นอันตราย ที่อาจทิ่มแทงส่วนต่างๆของร่างกายทำให้นกได้รับบาดเจ็บ นอกจากนี้ซี่กรงที่หลุดหายไปอาจทำให้เกิดช่องโหว่ที่เป็นสาเหตุให้นกหลุดลอดออกมานอกกรงและบินหายไปโดยไม่มีใครทราบ ซ้ำร้ายนกอาจถูกทำร้ายจากสัตว์อื่น

ขนาดความกว้างหรือความถี่ห่างระหว่างซี่กรงที่เหมาะสม
นกขนาดเล็ก
Finches Canaries Parakeets Lovebirdsขนาดซี่กรงกว้างไม่เกิน 1/2"
นกขนาดกลาง
Cockatiels Conures Parrotlets Lories ขนาดซี่กรงกว้าง 1/2" ถึงไม่เกิน 3/4"
นกขนาดใหญ่
African Greys Amazons Macaws Cockatoosขนาดซี่กรงกว้าง 1" ถึงไม่เกิน 1-1/4"


การเลือกรูปแบบของกรง

นกที่เลี้ยงในบ้านจะไม่มีโอกาสได้ออกกำลังด้วยการได้บินไกลอย่างนกตามธรรมชาติ ดังนั้นการได้ปีนป่ายทั้งในและรอบนอกกรงจึงเป็นการสนับสนุนให้นกได้ออกกำลังในทางหนึ่ง หากกรงง่ายต่อการปีนป่ายนกก็จะสนุกที่จะได้ปีนป่ายออกกำลังกายเพื่อประโยชน์ต่อสุขภาพ

การเลือกกรงที่มีซี่กรงง่ายต่อการปีนป่ายจะมีความสำคัญมาก โดยเฉพาะกับนกขนาดเล็กที่ต้องพิถีพิถันในการเลือกกรงเป็นพิเศษ นกที่มีอายุมากหรือนกแก่ นกพิการเช่นตาบอด ขาเสีย ปีกเสีย นกที่มีปัญหาการทรงตัวหรือนกที่มีปัญหาสุขภาพอื่นๆ ควรเลือกใช้กรงที่มีซี่กรงแนวนอนตลอดทั้งกรงเพื่อช่วยให้นกเคลื่อนตัวขึ้น-ลงในกรงได้อย่างสะดวก

นกที่มีปัญหาสุขภาพหากการเคลื่อนตัวทำได้ไม่สะดวก นกจะเกิดความกลัวขาดความมั่นใจและจะทำให้นกไม่มีโอกาสได้เคลื่อนตัวออกกำลังกายเลย การดูแลให้นกเคลื่อนตัวได้สะดวกเป็นการส่งเสริมให้นกได้มีกิจกรรมกล้าเล่น ซึ่งจะเป็นการสนับสนุนให้นกมีสุขภาพทางใจที่ดี และนกจะมีคุณภาพชีวิตที่ดีด้วย ถึงแม้ว่านกจะสูญเสียสุขภาพไปในทางอื่น

กรงนกที่มีซี่กรงแนวตั้งโดยรอบทั้งกรง จะทำให้นกต้องออกแรงยกตัวเองในการปีนขึ้น-ลงมาก กรงประเภทนี้จึงไม่เหมาะกับนกขนาดเล็กและนกที่ต้องการการดูแลเป็นพิเศษ ในกรณีที่ไม่สามารถหากรงที่มีซี่กรงแนวนอนตลอดทั้งกรงได้ อย่างน้อยเลือกกรงที่มีด้านหน้ากับด้านหลังหรือด้านข้างทั้งสองข้างเป็นซี่กรงในแนวนอน

ถาดรองมูลนก

กรงที่ดีควรมีถาดรองมูลนกและเศษอาหาร ซึ่งถาดรองมูลนกควรอยู่ในตำแหน่งที่ต่ำจากตะแกรงพื้นกรง ในระยะที่นกไม่สามารถสัมผัสกับเศษอาหารและมูลนกได้ เลือกซื้อกรงที่มีตะแกรงพื้นกรงที่สามารถเลื่อนเข้า-ออกได้จะทำให้ง่ายต่อการทำความสะอาดและ ทุกครั้งที่เลื่อนตะแกรงออกมาทำความสะอาดต้องไม่ลืมที่จะใส่สลักให้เรียบร้อยทุกครั้งเมื่อเลื่อนกลับเข้าที่ เพราะนกขนาดกลางและใหญ่อาจมีกำลังพอที่จะดันตะแกรงแล้วมุดลอดตัวออกมาได้

ประตูกรง

เลือกกรงที่มีขนาดของประตูที่กว้างพอสำหรับการสอดมือเข้าออกเพื่อทำความสะอาดและจับย้ายนกได้สะดวก ประตูกรงควรมีอุปกรณ์ปิดล็อคที่ดีเพื่อป้องกันไม่ให้นกหลุดออกมานอกกรง นกบางตัวฉลาดอาจเปิดกรงได้เองในเวลาเพียงพริบตาหากอุปกรณ์ที่ล็อคไม่มีคุณภาพพอ เมื่อมีอุปกรณ์สำหรับล็อคประตูกรงที่ดีพอกรงนกก็คงไม่ต้องถึงกับโดนใส่กุญแจล่ามโซ่ จนสร้างความน่าหดหู่แก่ผู้พบเห็น

กรงบางยี่ห้อออกแบบมาให้กรงมีประตูมากกว่าหนึ่งประตู เช่น นอกจากจะมีประตูสำหรับนำนกเข้า ออกกรงแล้ว ยังมีช่องประตูสำหรับใส่อาหาร-น้ำอย่างน้อย 2-4 ช่องประตู ช่องประตูสำหรับติดตั้งรังเพาะ ที่ผู้เลี้ยงสามารถเปิดทำความสะอาด และตรวจดูลูกนกได้ 1 ช่องประตู โดยที่ประตูทั้งหมดนี้สามารถเปิดปิดได้จากด้านนอกของกรง นอกจากนี้กรงที่ดีควรติดตั้งล้อเลี่อนทั้งสี่ขาเพื่อความสะดวกในการเข็นและนำกรงไปทำความสะอาดได้ง่าย

ไม่ว่ากรงนั้นจะดีเพียงใด ขอให้อย่าลืมและไม่ทอดทิ้งนกไว้ จนทำให้นกเป็นเหมือนนักโทษ ควรนำนกออกมา เพื่อให้นกได้มีโอกาสได้รับและได้ให้ความสุขกับทุกๆคนในครอบครัวด้วย

หลีกเลี่ยง

หลีกเลี่ยงกรงที่มีเนื้อที่ใช้สอยภายในน้อยมาก เช่น กรงเข้ามุม (ภาพซ้ายมือ)

  • หลีกเลี่ยงกรงที่มีเส้นลวดในแนวตั้งตลอดทั้งกรง (ภาพขวามือบน)
  • นกที่ชอบปีนป่ายและยืนบนขอบหลังคากรงมักจะถ่ายลงในถ้วยอาหารที่ติดตั้งยื่นออกมาด้านนอก
  • ข้อบกพร่องของการออกแบบหลังคากรงที่มีด้านข้างเป็นวงโค้งรูปลักษณะเป็นแฉกดังในภาพ มีช่องความห่างของเส้นลวดที่กว้างและแคบสอบเข้าหากัน เป็นจุดให้เท้าและจะงอยปากนกเข้าไปติดค้างได้ง่าย
  • โดมด้านข้างไม่สะดวกในการปีนป่าย
  • กรงชนิดนี้ติดตั้งโดยการใช้หมุดสั้นๆดังนั้นนกใหญ่ยังสามารถดันให้หมุดเคลื่อนหลุดหรือ นกดันมุดหัวออกมาเกิดอันตรายได้ (ภาพล่างขวามือ)


  • .....
    เขียนโดย แก้วตา



    *บทความและภาพประกอบเป็นสิขสิทธิ์ของผู้เขียนและเจ้าของภาพถ่าย ที่ได้รับความคุ้มครองภายใต้กฏหมายลิขสิทธิ์
    การนำไปเผยแพร่ต่อเพื่อผลประโยชน์ทางการค้าหรือเพื่อผลประโยชนอื่นใด ต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าของลิขสิทธิ์อย่างเป็นทางการเท่านั้น


    cookietalkie@yahoo.com
    TOP





    copyright © 2003-2008 CookieTalkie.com