 |
โ ค ร ง ก า ร " ฟ้ า ใ ส "
บ้ า น ห ลั ง ใ ห ม่ ข อ ง น ก โ ช ค ดี
คู่มือดูแลนก
« กลับไปที่หน้าสารบัญ
เว็บ CookieTalkie มีนโยบายไม่สนับสนุนการเลี้ยงนก รวมถึงไม่สนับสนุนการซื้อ-ขาย และเพาะผสมพันธุ์นกเพื่อการค้า กรุณาอ่าน"จุดมุ่งหมาย"ของเว็บเพื่อความเข้าใจ สำหรับคุณที่มีนกเลี้ยงอยู่แล้ว กรุณาอย่าปล่อยทิ้งนกที่เลี้ยงออกมาในธรรมชาติ แต่ควรดูแลนกของคุณให้ดีที่สุด โดยไม่เพิ่มประชากรนกและไม่ซื้อนกเพิ่ม บทความในคู่มือดูแลนกด้านล่างนี้ ได้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้กับผู้ที่ยังจำเป็นต้องดูแลนกในครอบครอง ผู้ที่รับเลี้ยงนกพิการ และผู้อุปการะนกในกรณีต่างๆ ได้ใช้เพื่อปรับปรุงคุณภาพชีวิตของนกให้ดียิ่งขึ้น
การเลือกคอนที่เหมาะสม
 |
| คอนไม้ธรรมชาติและคอนไม้กลึง |
Platforms |
คอนชิงช้า |
|
 |
| คอนคอนกรีต(เหลือง) คอนทราย(น้ำเงิน) |
คอนพักแบบตั้งโต๊ะ |
คอนไม้แบน |
คอนเป็นอุปกรณ์สำคัญจำเป็นอีกอย่างที่จะต้องจัดให้มีในกรงนก ภายในกรงหนึ่งๆควรจัดให้มีคอนอย่างน้อย
2-3 คอน ติดตั้งไว้ในกรง โดยเลือกใช้คอนในหลากหลายรูปทรง หลากหลายลักษณะพื้นผิว
และหลากหลายขนาดเพื่อสุขภาพเท้าที่ดีของนก นกที่ยืนบนคอนเดียวเป็นเวลานานๆไม่ว่าคอนนั้นจะเป็นคอนชนิดใด
เท้าอาจเกิดอาการระคายเคือง เกิดเป็นตุ่มเป็นแผลช้ำระบมขึ้นได้ ดังนั้นการตรวจดูเท้าและอุ้งเท้านกเป็นประจำ
จึงเป็นสิ่งที่ผู้เลี้ยงนกควรทำ
คอนที่สะดวกสบายที่สุดคือคอนที่เท้านกจะกำรอบได้ 3/4 ของคอน
ในปัจจุบันกรงสำเร็จรูปส่วนใหญ่มักมีคอนติดตั้งมาพร้อมกับกรงด้วย และไม่ว่าคอนที่มาพร้อมกับกรงนั้นจะเป็นคอนชนิดใด
ผู้เลี้ยงนกมีความจำเป็นที่จะต้องตรวจดูความเหมาะสมของคอนนั้น หากพบว่าคอนนั้นไม่ได้ขนาดกับขนาดเท้านก
คอนทำจากวัสดุที่เป็นอันตรายต่อนก หรือคอนมีความไม่เหมาะสมอื่นๆ ผู้เลี้ยงนกควรถอดเปลี่ยนคอนนั้น
แล้วหาคอนใหม่มาใส่แทน รวมถึงหากมีความจำเป็นและในกรงนกมีความกว้างเพียงพอ
ผู้เลี้ยงนกควรติดตั้งอุปกรณ์เสริมที่ทำหน้าที่เช่นเดียวกับคอนไว้ให้นกด้วย เช่น Platforms ฯ
เลือกขนาดของคอนที่เหมาะสม
นกขนาดเล็ก Finches, Canaries, Parrotlets, Parakeets, Lovebirds
เลือกขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางของคอน 3/8 - 3/4 นิ้ว
นกขนาดกลาง Cockatiels, Conures, Lories, Senegals
เลือกขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางของคอน 5/8 - 1 1/4 นิ้ว
นกขนาดใหญ่ African Greys, Amazons, Macaws, Cockatoos
เลือกขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางของคอน 1 - 2 นิ้ว
ตำแหน่งในการติดตั้งคอน
- ติดตั้งคอนด้านหน้าถ้วยอาหาร-น้ำ ในตำแหน่งที่นกสามารถยืนและก้มตัวถึงถ้วยอาหาร-น้ำได้สะดวก
ทั้งนี้นกมักจะใช้คอนในการทำความสะอาดจะงอยปากหลังจากกินอาหารด้วย
- หลีกเลี่ยงการติดตั้งคอนเหนือถ้วยอาหาร-น้ำ เพื่อป้องกันปัญหานกถ่ายลงในถ้วย
- ติดตั้งคอนโดยทิ้งระยะห่างให้เพียงพอสำหรับนกในการหมุนกลับตัว เลือกตำแหน่งที่หางนกจะไม่ปัดป่ายกับซี่กรง
และหางนกไม่ชนกรงตลอดเวลาในระหว่างที่นกยืนเกาะคอน
- ติดตั้งคอนในระดับต่างๆเพื่อการปีนป่ายออกกำลัง
- ไม่ติดตั้งคอนในจำนวนที่มากเกินไปเนื่องจากคอนจะไปจำกัดพื้นที่ในกรงให้น้อยลง ทำให้นกไม่สามารเคลื่อนตัวหรือกางปีกได้สะดวก
โดยเฉพาะในกรงสำหรับนกเล็กๆเช่น Canary หรือ Finch เพราะคอนในจำนวนมากจะไปจำกัดพื้นที่ในการบิน
ชนิดของคอน
คอนไม้ Wooden Perch
คอนไม้เป็นคอนชนิดที่มีความเป็นธรรมชาติมากที่สุด จนน่าจะจัดได้ว่าเป็นคอนที่ดีที่สุดสำหรับนก
คอนไม้ที่ผลิตขายโดยทั่วไปมักแบ่งเป็น 2 ชนิด คือคอนไม้ธรรมชาติ และคอนไม้กลึงสำเร็จรูป
คอนไม้ธรรมชาติ เป็นคอนที่ได้จากการตัดแต่งกิ่งไม้จริง จึงมักมีลักษณะพื้นผิวและมีรูปทรงแตกต่างหลากหลาย
ที่ให้ประโยชน์ในการบริหารเท้านกได้ดี เนื้อไม้บางชนิดมีลักษณะเป็นปุ่มปม ทำให้ง่ายต่อการยึดจับ
รวมถึงหากเนื้อไม้ไม่แข็งจนเกินไปนัก นกจะสามารถใช้ประโยชน์จากคอนเพื่อความเพลิดเพลิน
ในการกัดแทะอีกด้วย นอกจากนี้ไม้ยังไม่เป็นตัวนำความร้อนและความเย็น
หากเลือกที่จะใช้คอนไม้โดยเฉพาะไม้ธรรมชาติ ผู้เลี้ยงนกควรคำนึงถึงชนิดของไม้ที่จะใช้
โดยเลือกใช้ไม้ที่แน่ใจว่าปลอดภัยไม่เป็นพิษกับนก เช่น ไม้ยูคาลิปตัส ฯลฯ
หากตัดไม้มาใช้ทำคอนเอง ควรเลือกตัดไม้ในแหล่งที่ไกลจากมลพิษอากาศเสีย เมื่อเลือกไม้ที่เหมาะได้แล้ว
ควรตรวจดูแมลง ล้างและทำความสะอาดตากแดดหรืออบความร้อนเพื่อฆ่าเชื้อโรค
จะทำให้ไม้คอนปลอดภัยกับนกมากขึ้น
คอนไม้กลึง เป็นคอนไม้ที่ผ่านการขัดผิวและกลึงจนเรียบกลม ใช้ประโยชน์เช่นเดียวกับคอนไม้ธรรมชาติ
แต่ต่างตรงที่ไม่มีลักษณะพื้นผิวธรรมชาติ จึงให้ประโยชน์ในการบริหารเท้านกได้น้อยกว่า
ข้อดีของคอนไม้กลึงอยู่ที่ สามารถเลือกขนาดความหนาและความยาวตามต้องการได้ง่ายกว่าคอนไม้ธรรมชาติ
อีกทั้งคอนไม้กลึงหาซื้อง่าย
หากเป็นไปได้ผู้เลี้ยงนกควรเลือกที่จะใช้คอนไม้กลึงในหลายๆแบบ เช่น คอนไม้กลม คอนไม้แบน
และเลือกใช้แผ่นไม้ขัดเรียบที่มีหน้ากว้าง 8-10 นิ้ว สำหรับปูบริเวณพื้นกรงในบางส่วน
เพื่อช่วยไม่ให้นกต้องยืนและใช้เท้าอยู่เฉพาะบนซี่พื้นกรงตลอดทั้งวัน
คอนไม้มักจะสึกและหมดสภาพจากการใช้งาน ผู้เลี้ยงนกควรเปลี่ยนคอนไม้ให้นกตามความจำเป็น
คอนพลาสติค Plastic Perch
คอนพลาสติคมีผลิตกันในหลายรูปทรง ทั้งที่ผลิตเลียนแบบพื้นผิวและรูปทรงให้คล้ายคอนไม้ธรรมชาติ
และผลิตแบบคอนกลมธรรมดา คอนพลาสติคแต่ละชนิดและยี่ห้อมีมาตรฐานในการผลิตที่แตกต่างกัน
เมื่อจำเป็นต้องใช้คอนชนิดนี้ ผู้ซื้อควรต้องคำนึงถึงมาตรฐานความปลอดภัยของวัตถุดิบที่ใช้ในการผลิต
รวมถึงความคงทนในการใช้งาน และควรระวังชนิดของคอนพลาสติคที่กัดแตกง่าย
ซึ่งจะเป็นอันตรายหากนกกลืนกินเศษพลาสติค
ข้อดีของคอนพลาสติคคือ ล้างทำความสะอาดง่าย
คอนเชือก Rope Perch
คอนเชือกผลิตโดยการขดพันกันของเชือกด้าย(Woven) หรือเชือกป่านเยื่อไม้(Sisal)เส้นเล็กๆ
เกลียวเชื่อกที่พันเข้าด้วยกันเป็นผลให้คอนเชื่อกมีพื้นผิวที่ไม่เรียบ และความไม่เรียบนี้ให้ประโยชน์ต่อการบริหารเท้านกได้ดี
รวมถึงคอนชนิดนี้้มีพื้นผิวที่ไม่หยาบกระด้างนัก จึงให้สัมผัสที่ดีในระดับหนึ่ง
คอนเชือกที่ผลิตจากเส้นด้ายจะมีความนุ่ม จึงเหมาะกับนกที่มีปัญหาอุ้งเท้า หรือมีปัญหาความบกพร่องกับเท้า
รวมถึงนกที่มีความพิการที่เท้า คอนนี้จะช่วยลดแรงกดของน้ำหนักตัวนกลงที่เท้าได้มาก
คอนเชือกบางชนิดสามารถดัด ปรับแต่งให้มีรูปร่างคดโค้งได้ตามต้องการ จึงช่วยให้ผู้เลี้ยงนกสามารถใช้จินตนาการ
ในการจัดกรงให้เอื้ออำนวยความสะดวกและเพิ่มความสนุกให้นกในการใช้คอนได้
อีกทั้งรูปทรงคดโค้งจะมีประโยชน์สำหรับนกที่มีความพิการของร่างกายในทางใดทางหนึ่ง
เนื่องด้วยความคดโค้งจะช่วยสนับสนุนการเคลื่อนตัวหรือช่วยในการเอนพิงตัว โดยผู้เลี้ยงนกต้องทำความเข้าใจในการใช้ชีวิตประจำวันของนกก่อน
จึงสามารถจัดแต่งคอนให้เหมาะกับการใช้งาน
ข้อควรระวังหากเลือกใช้คอนเชือกคือ คอนเชือกที่หมดสภาพหรือขาดรุ่งริ่งจากการกัดแทะของนก
มักจะเกี่ยวพันติดเท้านก เล็บเท้านกที่ยาวและแหลมคมอาจเข้าไปติดขัดในเชือก ทำให้นกเกิดอาการตกใจหากนกไม่สามารถดึงเท้าให้หลุดออกจากการติดพันของเชือกได้
และการติดขัดเช่นนี้อาจก่อให้เกิดอุบัติเหตุร้ายแรงตามมา ดังนั้นการดูแลเล็บเท้านกให้อยู่ในความยาวที่เหมาะสม
และการดูแลเปลี่ยนคอนเชือกให้นกเสมอๆหลังจากที่พบว่าคอนหมดสภาพแล้ว จะช่วยแก้ปัญหานี้ได้
Platforms
Platforms เปรียบเป็นคอนพักชนิดหนึ่งที่มีลักษณะเป็นเหมือนหิ้งหรือชั้นเล็กๆ มีให้เลือกใช้ได้ทั้งแบบห้อยแขวนและแบบขันติดกับตัวกรง
เพื่อติดตั้งด้านในกรงสำหรับใช้เป็นคอนพักให้นก หรือติดตั้งด้านนอกกรง(สำหรับกรงในบ้าน)ที่จะช่วยเป็นอุปกรณ์เสริมเพื่อความเพลิดเพลิน
Platforms สามารถติดตั้งใกล้ถ้วยน้ำ-อาหารเพื่อให้นกมีความสะดวกขึ้นในการกิน
หรือสามารถติดตั้งในตำแหน่งอื่นๆในกรงเพื่อใช้เป็นที่พักเล่นของเล่นและพักนอน
Platforms จะช่วยให้เท้านกไม่ต้องทำงานหนักมากเกินไปในแต่ละวัน จากการที่เท้าต้องทรงตัวยืนบนคอนกลมนานๆ
นกบางตัวอาจจะเลือกที่จะหลับนอนในเวลากลางคืนหรืองีบหลับกลางวันชั่วคราวบน Platforms นี้เพื่อพักเท้า
นกที่มักจะกลัวการนอนในที่ต่ำอย่างการนอนที่พื้นกรง หรือนกที่มักจะมีปัญหาตกคอนบ่อยๆระหว่างหลับในเวลากลางคืน
จะเลือกใช้ Platforms เป็นที่หลับนอน โดยผู้เลี้ยงนกควรติดตั้ง Platforms ในตำแหน่งที่สูงกว่าคอนอื่นๆในกรง
นกที่มีปัญหาสุขภาพเท้า เช่น เท้าหรือขาพิการ นกที่มีขาเพียงข้างเดียว ผู้เลี้ยงนกควรติดตั้งPlatforms
ให้นกได้สะดวกในการใช้ชีวิตประจำวัน นอกจากนี้การห่อหุ้มPlatforms ด้วยผ้าชนิดหนานุ่ม
จะช่วยลดแรงกดของน้ำหนักตัวนก ช่วยให้นกที่มีขาเพียงข้างเดียว นกที่ได้รับบาดเจ็บที่เท้าหรือขา
และนกที่มีปัญหาเกี่ยวกับความพิการอื่นๆได้ลดความเจ็บปวดลงและช่วยให้นกใช้ชีวิตอย่างสะดวกขึ้น
ถอดเปลี่ยนผ้าหุ้มเสมอๆเพื่อความสะอาด
คอนชิงช้า Swing Perch
นกหลายชนิดชอบคอนชิงช้า คอนชนิดนี้จึงมักจะเป็นที่นิยมและมักจะได้เห็นในบ้านผู้เลี้ยงนกเกือบทุกบ้าน
นกที่จะชอบคอนชิงช้ามักจะเป็นนกที่ไม่ได้รับการตัดซอยปีก เพราะนกจะกล้าที่จะโผเกาะคอนได้อย่างมั่นใจ
แต่สำหรับนกที่กลัวการยืนคอนชิงช้า การติดตั้งคอนชิงช้าให้ต่ำหรือให้ใกล้คอนอื่น
อาจช่วยให้นกที่ไม่กล้าได้มีโอกาสทดลองเล่นคอนชิงช้าบ้าง คอนชิงช้ามีผลิตขายในหลายรูปแบบทั้งที่เป็นคอนไม้
คอนทรายและคอนคอนกรีต ที่สำคัญผู้เลี้ยงนกควรเลือกชนิดคอนตามความต้องการใช้และเลือกขนาดคอนชิงช้า
ให้เหมาะสมกับขนาดของนก
คอนคอนกรีต Concrete Perch
คอนคอนกรีตผลิตขึ้นมาเพื่อวัตถุประสงค์ช่วยทำให้เล็บเท้านกสึกลงในระหว่างที่นกเกาะจับและขยับเท้าบนคอนชนิดนี้
ประโยชน์ที่ได้คือผู้เลี้ยงนกไม่ต้องคอยกังวลเรื่องการตัดเล็บเท้านกบ่อยๆ
คอนคอนกรีตนอกจากจะช่วยให้เล็บเท้าสึกลงแล้ว นกยังมักใช้คอนคอนกรีตลับฝนจะงอยปากเพื่อให้อยู่ในความยาวที่เหมาะสม
รวมถึงใช้คอนในการทำความสะอาดปากที่เลอะหลังการกินอาหาร
คอนคอนกรีตควรติดตั้งในตำแหน่งที่นกมักจะใช้ปีนป่ายไปมา ที่การขยับเคลื่อนตัวจะช่วยในการฝนเล็บเท้า
แต่ควรเลือกติดตั้งในตำแหน่งที่นกจะใช้ยืนชั่วคราว เช่น ใกล้ของเล่นที่นกมักจะเล่นเสมอๆ ใกล้ถ้วยอาหารและอาหารเสริม
เช่น ของกินเล่น
หลีกเลี่ยงไม่ติดตั้งคอนคอนกรีตในตำแหน่งที่นกจะใช้ยืนทั้งวัน รวมถึงไม่ติดตั้งคอนนี้ในตำแหน่งที่สูงที่สุดเหนือคอนอื่นๆ
เนื่องจากนกมักจะใช้ชีวิตอยู่บนคอนที่สูงที่สุดเป็นเวลานานๆรวมถึงในเวลานอน นอกจากนี้คอนคอนกรีตยังสะสมความเย็น
จึงไม่เหมาะที่จะให้นกใช้ยืนนานๆ
คอนคอนกรีตมีให้เลือกหลากหลายไม่ว่าจะเป็นขนาด รูปร่าง สีและสไตล์ มีทั้งแบบที่ติดตั้งเข้ากับกรงใช้เป็นคอน
แบบแขวนใช้เป็นชิงช้า และแบบตั้งโต๊ะใช้เป็นของเล่น ผู้เลี้ยงนกควรเลือกใช้คอนในแบบที่เหมาะสมหรือเลือกมีคอนไว้ใช้หลายอัน
เพื่อให้คอนได้ใช้ประโยชน์สูงสุด
นกที่มีปัญหาเกี่ยวกับอุ้งเท้า เท้าเป็นแผล ไม่ควรใช้คอนคอนกรีต และหากพบว่าเท้านกมีปัญหา
ทางที่ดีที่สุดควรรีบปรึกษาสัตวแพทย์หรือขอคำแนะนำจากผู้เชี่ยวชาญที่มีความรู้เกี่ยวกับนก
เพื่อการรักษาโดยด่วน
สัตวแพทย์บางท่านไม่แนะนำให้ใช้คอนคอนกรีต เนื่องจากเห็นว่าคอนชนิดนี้มีความคมและอาจก่อให้เกิดปัญหากับเท้านกได้
แต่ถึงกระนั้นคอนชนิดนี้ก็ได้เป็นที่นิยมของผู้เลี้ยงนกหลายท่านไปแล้ว
จะอย่างไรก็ตามการใช้คอนคอนกรีตนั้น ไม่ได้หมายความว่าผู้เลี้ยงนกจะไม่ต้องตัดเล็บเท้านกเลย
เพราะหากนกไม่ได้ใช้เวลาอยู่บนคอนนี้บ่อยนักเล็บก็ยังจะคงยาว คอนนี้จะเพียงแค่ช่วยยืดระยะเวลาในการต้องตัดเล็บลงบ้างเท่านั้น
ทั้งนี้ไม่แนะนำให้บังคับนกให้ยืนเฉพาะบนคอนนี้ ผู้เลี้ยงนกจำเป็นต้องมีคอนหลากหลายชนิดให้นกจะดีที่สุด
เลือกซื้อคอนคอนกรีตจากผู้ผลิตที่เชื่อถือได้ ใช้มือลูบที่ผิวคอนเพื่อให้แน่ใจว่า คอนอันที่จะเลือกซื้อไม่มีความคมจนเกินไป
และสีที่ใช้เป็นสีที่ปลอดภัยกับนก
คอนทราย Sand Perch
เนื่องจากข้อบกพร่องบางประการที่พบได้จากคอนคอนกรีต จึงมีผู้คิดผลิตคอนทรายขึ้นมาใช้สำหรับนก
คอนทรายมีวัตถุประสงค์เดียวกับคอนคอนกรีต ต่างที่คอนทรายใช้เม็ดทรายเป็นวัตถุดิบในการผลิต
จึงทำให้คอนมีผิวเนื้อที่ละเอียดกว่า แกนของคอนทรายมักจะใช้ไม้จริงจากกิ่งไม้ธรรมชาติ
จึงทำให้คอนชนิดนี้มีรูปร่างและรูปทรงที่ดูเป็นธรรมชาติ มีน้ำหนักเบา นอกจากนี้ไม้ยังไม่เป็นตัวนำความร้อนและสะสมความเย็น
ผู้เลี้ยงนกหลายคนให้ความเห็นว่า คอนทรายนี้ดีกว่าคอนคอนกรีต
เช่นเดียวกัน คอนทรายไม่เหมาะกับนกที่มีปัญหาเกี่ยวกับสุขภาพเท้า เช่น เท้าเป็นแผลหรือเท้ามีความพิการ
รวมทั้งไม่ควรติดตั้งคอนทรายในตำแหน่งที่นกจะใช้ยืนทั้งวันและไม่ควรติดตั้งคอนทรายในตำแหน่งที่สูงกว่าคอน
ที่นกใช้นอนในเวลากลางคืน
เลือกซื้อคอนทรายจากผู้ผลิตที่เชื่อถือได้ ตรวจดูให้แน่ใจว่าคอนไม่มีการสึกกร่อนและเม็ดทรายไม่หลุดล่อนง่าย
และสีที่ใช้เป็นสีที่ปลอดภัยกับนก
หลอดกระดาษทรายหุ้มคอน Sand Perch Cover
คอนที่ควรหลีกเลี่ยงอย่างที่สุดคือ คอนชนิดที่ใช้หลอดกระดาษทรายห่อหุ้มด้านนอก ดังที่มักจะพบเห็นวางขายในท้องตลาด
ในรูปของหลอดกระดาษทรายกลวงกลมเพื่อใช้สวมหุ้มคอนไม้กลึง คอนชนิดนี้มักก่อปัญหาการอักเสบของอุ้งเท้านก
รวมถึงสร้างปัญหาสุขภาพเท้าให้นกเมื่อกระดาษทรายเปียกชื้น และการเปื่อยยุ่ยของกระดาษทรายจะเป็นอันตรายหากนกกัดกิน
นอกจากนี้ยังมีคอนอีกมากมายหลายชนิดที่ผลิตขายในวัตถุประสงค์ต่างๆ เช่น Bendable Latex Perch,
Thermo Perch, Biomagnatic Perch, Manu Mineral Perch, Calcium Perch ฯ
คอนสำหรับนกควรได้รับการขัดล้างทำความสะอาดเสมอๆ หลังจากล้างทำความสะอาดแล้วควรผึ่งคอนจนแห้งดี
ก่อนนำคอนไปติดตั้งให้นก
11-8-2002
8-12-2004 (last update)
.....
เขียนโดย แก้วตา
cookietalkie@yahoo.com
TOP
| |
|
