|
|
|
|
|
|
 |
โ ค ร ง ก า ร " ฟ้ า ใ ส "
บ้ า น ห ลั ง ใ ห ม่ ข อ ง น ก โ ช ค ดี
คู่มือดูแลนก
« กลับไปที่หน้าสารบัญ
เว็บ CookieTalkie มีนโยบายไม่สนับสนุนการเลี้ยงนก รวมถึงไม่สนับสนุนการซื้อ-ขาย และเพาะผสมพันธุ์นกเพื่อการค้า กรุณาอ่าน"จุดมุ่งหมาย"ของเว็บเพื่อความเข้าใจ สำหรับคุณที่มีนกเลี้ยงอยู่แล้ว กรุณาอย่าปล่อยทิ้งนกที่เลี้ยงออกมาในธรรมชาติ แต่ควรดูแลนกของคุณให้ดีที่สุด โดยไม่เพิ่มประชากรนกและไม่ซื้อนกเพิ่ม บทความในคู่มือดูแลนกด้านล่างนี้ ได้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้กับผู้ที่ยังจำเป็นต้องดูแลนกในครอบครอง ผู้ที่รับเลี้ยงนกพิการ และผู้อุปการะนกในกรณีต่างๆ ได้ใช้เพื่อปรับปรุงคุณภาพชีวิตของนกให้ดียิ่งขึ้น
นอนอย่างมีคุณภาพ
เนื่องจากนกหลายชนิดอาศัยอยู่ในแถบเส้นศูนย์สูตรหรือในแถบอากาศร้อน Equator ซึ่งเป็นถิ่นที่มีกลางวัน 12 ชั่วโมง
และมีกลางคืน 12 ชั่วโมง โดยนกจะเริ่มกิจกรรมออกหาอาหารเมื่อแสงอาทิตย์แรกส่องและจะบินกลับแหล่งนอนเมื่อตะวันใกล้ลับฟ้า
ด้วยเหตุนี้จึงทำให้เราทราบอย่างคร่าวๆว่านกนั้นต้องการเวลาในการพักผ่อนอย่างไร และสืบเนื่องจากข้อมูลดังกล่าว
สัตวแพทย์และผู้เชี่ยวชาญจึงต่างให้ความเห็นว่า นกทุกตัวควรได้รับการพักผ่อนนอนหลับอย่างน้อย 11-12 ชั่วโมง
ขึ้นอยู่กับสุขภาพนกเป็นหลัก ทั้งนี้ผู้เลี้ยงนกอาจมีความจำเป็นต้องศึกษาและรู้แหล่งกำเนิดที่มาของนกที่เลี้ยง
เพื่อการดูแลคุณภาพการนอนหลับที่เหมาะสมของนก
นกที่ได้รับการนอนหลับไม่เพียงพอหรือได้นอนแต่เป็นการนอนอย่างไม่มีคุณภาพ เป็นการนอนที่ถูกรบกวนให้รู้สึกตัวตื่นเป็นระยะๆจนถึงตลอดเวลา
นกในสภาวะเช่นนี้มักจะเกิดอาการหัวเสียหงุดหงิดได้ง่ายเช่นเดียวกับมนุษย์ที่นอนไม่พอ และไม่เพียงเท่านั้น
นกที่ได้รับการนอนหลับไม่เพียงพอมักก่อปัญหาสุขภาพอื่นๆได้ เช่น นกที่จิกกัดเสมอๆ นกที่แสดงอาการดุก้าวร้าว
นกที่ส่งเสียงตะโกนหรือส่งเสียงดังมากจนผิดไปจากปกติ นกที่มีพฤติกรรมเปลี่ยนไป รวมถึงนกที่ดึงถอนขนตัวเอง
เหล่านี้อาจมีสาเหตุมาจากการนอนหลับที่ไม่เพียงพอเป็นปัจจัยหนึ่งที่ต้องพิจารณาก่อน ดังนั้นจะเห็นได้ว่าสุขภาพที่ดีของนกจึงขึ้นอยู่กับการนอนหลับที่ดีด้วย
การได้รับแสงมากเกินไปสร้างการเปลี่ยนแปรงในฮอร์โมน
นกที่มีชั่วโมงอยู่ในแสงสว่างนานเกินปกติ เช่นหลังจากอาทิตย์ตกแล้วนกจะยังคงอยู่ในแสงไฟบ้านต่ออีกเป็นเวลาหลายชั่วโมง
เมื่อรวมเวลาอยู่ในแสงแต่ละวันนกอาจได้รับแสงมากถึง 14-18 ชั่วโมง ด้วยเหตุนี้อาจส่งผลให้นกบางตัวแสดงพฤติกรรมที่เปลี่ยนไป
ไม่ว่าจะเป็นอาการก้าวร้าว นกบางตัวส่งเสียงหนวกหูมากขึ้นอย่างไม่เคยเป็น บางตัวดึงถอนขนตัวเองและนกตัวเมียมักต้องการวางไข่
นกที่มีปัญหาเป็นโรคไข่เรื้อรังเช่นนกคอคคาเทล นกหงษ์หยกและนกLovebird เป็นนกกลุ่มที่พบปัญหานี้เสมอ
นกเหล่านี้จึงสมควรได้รับการปรึกษาเรื่องปริมาณแสงที่เหมาะสมจากสัตวแพทย์
ลักษณะในการนอนหลับของนก
นกมีท่าในการนอนที่หลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นท่านอนด้วยการม้วนหัวหันซุกเข้าไปที่หลัง ท่ายืนเอียงเล็กน้อยหรือพิงตัวเข้าด้านข้างกรงหรืออื่นๆที่อยู่ใกล้
บางช่วงของการนอนนกอาจยืนสองขาหรือยืนขาเดียวสลับกันไปมา ทั้งนี้เท้านกจะมีเอ็นและกล้ามเนื้อที่ช่วยในการยึดเกาะคอนได้อย่างมั่นคง
ทำให้นกไม่ตกจากคอนในเวลาหลับ และนกที่สามารถยืนหลับด้วยการใช้ขาเดียวในการทรงตัวบ่งบอกถึงสุขภาพที่ดี
นกบางตัวชอบที่จะนอนใกล้กับนกตัวอื่นหรือนอนเป็นกลุ่ม นกบางตัวก็ชอบที่จะนอนเองลำพัง ส่วนนกบางชนิดเช่น นกConure
จะมีท่านอนที่มักทำให้เจ้าของนกตกใจคือนกชนิดนี้มักนอนหงายโดยใช้หลังนอนลงแบบมนุษย์
ผู้เลี้ยงนกที่ไม่ทราบในความสามารถนี้มาก่อนบางครั้งเข้าใจผิดคิดว่านกป่วยหรือเสียชีวิตแล้ว
และทั้งหมดดังที่กล่าวมานี้ถือว่าเป็นท่านอนปกติของนก
นกต้องการคอนที่เหมาะสมในระหว่างหลับและด้วยสัญชาติญาณความปลอดภัย นกมักจะเลือกนอนในตำแหน่งที่อยู่สูงสุดในกรง
ดังนั้นคอนที่สะดวกสบายไม่ว่าจะเป็นคอนกลม คอนแบบ PlatForms หรือรัง จึงควรมีความเหมาะสำหรับการนอนในระยะเวลาอันยาวนานนี้
หลีกเลี่ยงการติดตั้งคอนคอนกรีตในตำแหน่งสูงในกรงนก เพราะความสากและความคมของคอนชนิดนี้ไม่เหมาะสำหรับใช้ยืนนานๆ
และโดยเฉพาะอย่างยิ่งไม่เหมาะกับการนอน
แม้ว่าเราจะได้เอื้ออำนวยให้นกได้หลับอย่างมีคุณภาพในเวลา 12 ชั่วโมงแล้ว แต่ผู้เชี่ยวชาญยังได้ศึกษาพบว่า
นกอาจไม่ได้หลับยาวๆและใช้เวลาทั้งหมดนั้นในการนอนหลับ นกบางตัวอาจตื่นในบางช่วงและเล่นหรือพูดลำพังในกรงรวมถึงกินอาหารรอบดึก
ด้วยเหตุนี้ของเล่นโปรดสักหนึ่งชิ้น ถ้วยน้ำและอาหารแห้งจำพวกอาหารสำเร็จรูปควรมีไว้ในกรงตลอดเวลา
ลดปัจจัยที่รบกวนการนอนให้นก
แสง เสียงและการเคลื่อนไหวเป็นปัญหาใหญ่ที่รบกวนการนอนหลับของนก ดังนั้นห้องนอนที่มืดปราศจากแสง
เสียงรบกวนและปราศจากการเคลื่อนไหวจึงเหมาะที่สุดสำหรับการนอน กำจัดแสงจากหลอดไฟ
เสียงจากวิทยุหรือทีวี เสียงสภาพแวดล้อมที่จอแจของคนภายในบ้านที่รวมถึงการเคลื่อนไหวของคนและสัตว์เลี้ยงชนิดอื่น
แม้กระทั่งแรงลมโกรกที่ทำให้เกิดการเคลื่อนไหวของผ้าม่าน เสียงแตรและแสงวูบวาบจากไฟของรถยนต์ภายนอกที่อาจส่องเข้าถึงบริเวณที่นกนอน
สิ่งต่างๆเหล่านี้สามารถสร้างความตื่นตกใจให้กับนกและเป็นอุปสรรค์ในการนอนหลับ โดยเฉพาะกับนกคอคคาเทลที่มักมีปัญหาตกใจง่ายและมักเกิดอาการ
Night Frights (อ่านบทความ Night Frights เพิ่มเติมได้ที่คู่มือคนรักนก)
ช่วยให้นกได้หลับอย่างมีคุณภาพ
นกที่ต้องใช้ห้องรับแขกเป็นห้องนอนจะไม่สามารถหลับได้หากห้องรับแขกนั้นยังคงเต็มไปด้วยกิจกรรมต่างๆของผู้คนภายในบ้าน
ทีวีที่ยังคงเปิดใช้งาน เสียงการพูดคุยของสมาชิกในบ้านต่างรบกวนการนอนหลับของนก ดังนั้นผู้เลี้ยงนกบางท่านอาจแก้ปัญหาโดย
การเลือกห้องที่ว่างในบ้านสำหรับใช้เป็นห้องนอนนกเมื่อถึงเวลานอนก็นำนกเข้าห้องนี้ และแม้จะมีห้องนอนสำหรับนกแล้ว
เพื่อการนอนอย่างมีคุณภาพยิ่งขึ้นนกบางตัวอาจต้องการผ้าคลุมกรง
แต่เนื่องจากนกแต่ละตัวจะมีนิสัยที่ต่างกัน การใช้คลุมผ้าคลุมกรงให้นกนั้นจึงอาจไม่ใช่บทสรุปของนกทุกตัวเสมอไป
เพราะมีนกบางตัวที่ไม่ชอบการคลุมกรงและการคลุมกรงให้นกประเภทนี้อาจสร้างให้เกิดความกลัวได้
นกที่มีห้องนอนเป็นสัดส่วนอยู่แล้วอาจแก้ปัญหาด้วยการติดตั้งม่านหน้าต่างทึบแสงแทนการคลุมกรงให้นก
ดังนั้นการเรียนรู้นิสัยนกและรู้จักนกที่เลี้ยงรวมถึงความคิดสร้างสรรค์และความช่างสังเกตของผู้เลี้ยงนกจึงมีความสำคัญอย่างมาก
สำหรับบ้านทีไม่่มีที่ทางเพียงพอที่จะทำห้องนอนนก การใช้ผ้าคลุมกรงให้นกก็จะเป็นทางเลือกที่ดีเช่นกัน
เนื่องจากการคลุมกรงช่วยบดบังสายตาทำให้นกไม่สามารถมองเห็นความเคลื่อนไหวต่างๆในบ้าน
ช่วยลดและบังแสงทำให้ภายในกรงมืดนกจึงรู้สึกสงบปราศจากการรบกวนพร้อมทั้งยังให้ความรู้สึกปลอดภัยในที่นอน
นอกจากนี้หากเลือกได้มุมที่เหมาะสม การกางผ้ากั้นฉากด้วยม่านทึบแสงจะช่วยเพิ่มความเป็นสัดส่วนในบริเวณที่นกนอนมากขึ้น
แต่ทั้งนี้ต้องไม่ลืมที่จะให้สมาชิกในครอบครัวงดกิจกรรมต่างๆในบริเวณที่จัดให้นกนอนด้วยเพื่อความสงบ
หากเลือกที่จะคลุมกรงให้นกควรเลือกใช้ผ้าคลุมสีทึบ เช่น สีน้ำเงิน และเลือกเนิ้อผ้าที่เหมาะสมกับฤดู
คลุมกรงให้นกโดยเปิดผ้าบางส่วนให้มีช่องสำหรับระบายอากาศเพื่อให้มีการถ่ายเท เช่น คลุมผ้าทั้งสามด้าน
โดยให้ผ้าคลุมด้านหน้าเหลือเว้นช่องเปิดไว้สัก 2-3 นิ้ว
กรงนอน
ปัจจุบันการแยกกรงสำหรับเป็นกรงเล่นเพื่อให้นกใช้กลางวันและมีกรงต่างหากอีกใบเป็นกรงนอนนั้นได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก
โดยเฉพาะกับนกที่มักมีปัญหาตกใจกลางคืนเช่นอาการ Night Frights กรงนอนมักจัดให้มีเพียงคอนเท่าที่จำเป็นและถ้วยน้ำอาหารอย่างละใบ
หรือให้มีของเล่นโปรดได้หนึ่งชิ้น เพื่อหลีกเลี่ยงอุบัติเหตุหากนกเกิดตกใจตีชนกรงตอนกลางคืนนกจะไม่บาดเจ็บมาก
เหมือนกับนกที่อยู่ในกรงที่มีของเล่นและคอนจำนวนมาก นอกจากนี้ผู้เลี้ยงบางท่านที่ไม่มีที่ทางอาจเลือกกรงขนาดเล็กเป็นกรงนอนสำหรับนก
เพราะสามารถจัดหาที่วางหรือมุมสำหรับการนอนได้ง่ายกว่ากรงขนาดใหญ่
ความสามารถในการปรับตัวของนก
เนื่องจากนกจัดเป็นสัตว์ที่ถูกล่า นกจึงสามารถปรับตัวให้นอนหลับด้วยตาที่ปิดเพียงข้างเดียวเปิดอีกข้างไว้เพื่อระวังภัยได้
โดยที่สมองครึ่งหนึ่งทำงานในขณะที่อีกครึ่งหลับ ทั้งนี้เพื่อเป็นการสลับกันในการพักผ่อน นกในธรรมชาติที่ต้องอพยพเดินทางไกลๆอาจบินไปหลับไปด้วยตาที่ปิดข้างเปิดข้าง
นกเลี้ยงในบ้านบางตัวสามารถปรับตัวให้หลับในบรรยากาศที่มีเสียงคลอเบาๆได้ แต่นั่นหมายถึงเสียงนั้นจะต้องไม่มีจังหวะที่ดังกระหึ่ม
หรือดังรุนแรงเป็นช่วงๆ และไม่ได้หมายความว่านกทุกตัวจะสามารถปรับตัวได้เช่นเดียวกันนี้
ดังนั้นการรู้จักนกที่เราเลี้ยงว่ามีนิสัยอย่างไรจะทำให้เราดูแลนกได้อย่างเหมาะสมยิ่งขึ้น
แม้ว่านกจะได้นอนหลับอย่างมีคุณภาพในเวลากลางคืนแล้ว นกส่วนมากยังมีความต้องการพักงีบหลับในช่วงเวลากลางวันด้วยเช่นกัน
ช่วงบ่ายหลังอาหารมักเป็นเวลาที่นกเลือกที่จะงีบสักพัก ดังนั้นจึงเป็นการดีหากผู้เลี้ยงนกจะเอื้ออำนวยความสงบให้นกในช่วงเวลาดังกล่าว
โดยจัดบรรยากาศห้องให้เงียบหรือหากบริเวณที่นกอยู่มีความวุ่นวายของผู้คน การใช้ผ้าคลุมกรงก็จะช่วยให้โลกในกรงนกนั้นสงบขึ้นได้มาก
นกที่ได้นอนอย่างมีคุณภาพจะตื่นขึ้นมาด้วยความสดชื่น มีอารมณ์ดีและแน่นอนมีสุขภาพดีด้วย
---------------------------
หมายเหตุจากผู้เขียน: นกที่มีอาการ Night Frights อยู่เสมอๆ ผู้เชี่ยวชาญมักแนะนำให้เปิดไฟแรงต่ำไว้ข้างๆกรงนก
เพื่อเมื่อนกตกใจตื่นนกจะยังคงมองเห็นบรรยากาศรอบข้าง โดยไม่รู้สึกเหมือนตัวเองตาบอดไม่เห็นอะไรเลย
แต่การเปิดไฟนี้ก็มีข้อเสียสำหรับนกเช่นกัน เพราะแสงไฟที่รบกวนตาอาจทำให้นกไม่สามารถหลับได้สนิททั้งคืน
และนกที่ตื่นอยู่เสมอๆเช่นนี้จะตกอยู่ในสภาวะการนอนหลับที่ไม่เพียงพอ ก่อปัญหาให้มีระดับฮอร์โมนที่ผิดปกติ
และเป็นต้นเหตุของการดึงถอนขนตัวเองในที่สุด ระยะหลังได้มีผู้เลี้ยงนกบางท่านแก้ปัญหานี้ด้วยการติดตั้งอุปกรณ์พิเศษที่ไวต่อความสั่นสะเทือนควบคู่กับการติดตั้งไฟไว้ใกล้กรงนก
เมื่อนกบินชนกรงระบบที่ติดตั้งไว้นี้จะรับรู้ความสั่นสะเทือนและระบบอัตโนมัติจะทำการเปิดไฟขึ้นทันที
.....
เขียนโดย แก้วตา
cookietalkie@yahoo.com
TOP
| |
|
| copyright © 2003-2008 CookieTalkie.com |
