บทความและภาพประกอบ: Trogon
|
เมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา มีเหตุให้ต้องไปทำธุระที่เมืองชิคาโกกับเพื่อนนักเรียนไทย เลยถือโอกาสหาเวลาออกดูนก ครานี้เพียงหวังจะได้เห็น Monk Parakeet ที่เป็นนกหลุดจากกรงเลี้ยง (Escapee) แล้วเจริญขยายพันธุ์จนเพิ่มจำนวนขึ้นมาก ที่น่าทึ่งสำหรับนกแก้วชนิดที่มีถิ่นฐานเดิมในทวีปอเมริกาใต้ คือสามารถทนทานฤดูหนาวที่เย็นยะเยือกของเมืองลมกรรโชกแห่งนี้ได้อย่างน่านับถือ เคล็ดลับของนกคือสร้างรังด้วยกิ่งไม้สานกันเป็นก้อนขนาดใหญ่ ทำให้ภายในรังอบอุ่น โดยเฉพาะในฤดูหนาว และเป็นนกแก้วชนิดเดียวในโลกที่สร้างรังลักษณะนี้ ในขณะที่นกแก้วชนิดอื่น ๆ ในวงศ์นกแก้วหรือนกปากขอ (Psittacid) จะสร้างรังในโพรงต้นไม้
เพื่อให้สะดวกขึ้น ผมเลยติดต่อ Kanae Hibarayashi นักดูนกชาวญี่ปุ่น ที่รู้จักกันมานานหลายปี (แต่ไม่เคยพบตัวกันเลย) ให้ช่วยพาไปดูนกแก้วชนิดนี้ คาเน่เป็นสมาชิกอาวุโส ของ Birds-Pix ซึ่งหลายคนที่นี่ก็เป็นสมาชิกอยู่ คาเน่ถือได้ว่าเป็นสมาชิกรุ่นแรก ๆ ร่วมกับ Laurence Poh และดูนกมาทั่วโลก จะเรียกคุณย่าคาเน่ก็ได้ เพราะว่าคาเน่อายุ 71 ปีแล้ว อพยพมาอยู่ที่ชิคาโกตั้งแต่ปี พ.ศ. 2504 (ผมยังไม่เกิดเลย ) จนบัดนี้ยังออกดูนกทุกวัน แต่ยังแข็งแรงกระฉับกระเฉง จนผมเองยังคิดว่าเมื่อเกษียณอยากจะมีสุขภาพอย่างคาเน่
เมืองชิคาโก ถือเป็นหนึ่งใน 8 เมืองที่มีรายงานการพบนกมากที่สุดของสหรัฐอเมริกา (American birdiest cities) ในช่วงเวลา 2 วัน ด้วยมีอาณาเขตกว้างขวาง และมีลักษณะถิ่นที่อยู่ที่หลากหลายเอื้อต่อนกหลากหลายกลุ่ม และภูมิประเทศตั้งอยู่ตามแนวชายขอบทะเลสาบมิชิแกน (หนึ่งในทะเลสาบขนาดใหญ่ทั้ง 5 ของสหรัฐ ฯ) ทำให้ในช่วงฤดูกาลอพยพพบนกจำนวนมาก ทั้งในแง่ของชนิดและปริมาณ โดยเฉพาะนกเกาะคอนที่มักจะหลีกเลี่ยงการบินอพยพข้ามผืนน้ำขนาดใหญ่และอพยพในเวลากลางคืน เพื่อหลีกเลี่ยงสัตว์นักล่า หรือลมฝนที่มักจะสงบนิ่งในเวลากลางคืน (แต่พัดกรรโชกแรงกว่าในเวลากลางวัน) และมีลมส่งท้าย (Tail wind) นกเหล่านี้จึงมีเส้นทางการอพยพตามขอบทะเลสาบของเมืองชิคาโก แต่เมื่อใดที่โชคร้าย ฝูงนกเหล่านี้ไปเจอลมปะทะหน้า (Head wind) หรือพายุฝน นกจะต้องหาที่หลบภัยเพื่อพักผ่อนและหลีกเลี่ยงสภาพอากาศดังกล่าว จึงมารวมตัวกันที่ฟากขอบทะเลสาบที่มีต้นไม้อยู่หนาแน่น จึงเกิดปรากฏการณ์ Fallout เพื่อหาอาหารเติมเชื้อเพลิงในเวลากลางวัน รอจนสภาพอากาศเป็นใจอีกครั้งจึงเริ่มอพยพต่อ ปรากฏการณ์ Fallout ขึ้นชื่อสำหรับ wood warblers ที่ถ้าโชคดีอาจจะพบนกกลุ่มนี้ถึงกว่า 20 ชนิดในคราวเดียวกัน เมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา สภาพอากาศกลางคืนสงบราบเรียบ นกจึงอพยพรวดเดียวขึ้นเหนือ ไม่หยุดพักมากนัก เมื่อวันอาทิตย์เฉพาะ wood warblers ผมพบเพียง 14 ชนิด กอปรกับกว่าจะไปถึงชิคาโกก็ได้ออกดูนกช่วงบ่าย และช่วงเช้าวันจันทร์ต้องทำธุระที่สถานทูตเยอรมัน เลยไม่มีเวลาออกดูนกช่วงเช้าเลยทั้ง 2 วัน
|
 |
Monk Parakeet (Myiopsitta monachus) ชื่อสามัญนกชนิด ตั้งตามลักษณะส่วนหัวของนกกแก้วที่คล้ายสวมหมวกคลุมศีรษะของนักบวชสมัยโบราณ ชื่อวิทยาศาตร์แปลว่านกแก้วที่มีใบหน้าและช่วงอกสีเทา ดั่ง (สวมหมวกของ) นักบวช
นกแก้วชนิดนี้ขนาดใหญ่กว่านกหงษ์หยก ประมาณ 1/3 แต่ยังถือว่าเป็นนกแก้วขนาดเล็ก
รังขนาดใหญ่ กว่า ๒ เมตร นกแก้วจะหากิ่งไม้มาขัดสานขยายให้มีขนาดใหญ่ขึ้นเรื่อย ๆ เพราะยิ่งมีพื้นที่ภายใน ยิ่งเป็นฉนวนกันความเย็นที่ดีในฤดูหนาว
|
 |
 |
ภาพนี้เป็นอีกรังหนึ่ง สังเกตนกแก้วกำลังสานกิ่งไม้ที่นำมาใหม่ วันนั้นผมนับได้ 8 รัง
|
|
 |
นกเลือกเสาไฟขนาดใหญ่ในสนามกอล์ฟ แถมเข้าไปทำรังในท่อเหล็ก น่าจะพึ่งเริ่มสร้างรังได้ไม่นาน
|
|
 |
American Robin เป็นนกเดินดงที่พบได้ทั่วไปทางแถบตะวันออกของสหรัฐ ฯ ฟากขวาของแม่น้ำมิสซิสซิปปี้ หรือแม่น้ำมิสซูรี่ ถ้าจะเรียกชื่อตามรูปพรรณ น่าจะเรียกว่า Red-breasted Thrush
|
|
 |
นกจาบปีกอ่อนกระหม่อมขาว (White-crowned Sparrow) ลายบนกระหม่อมตัดกับปากอมชมพูทำให้นกตัวนี้น่ามองเหมือนกัน
|
|
 |
นกกระจอกใหญ่ เป็นนกที่อดทน รู้จักปรับตัวอย่างทึ่ง เพราะเป็นนกนำเข้าจากการปล่อยที่นิวยอร์ก แล้วปรับตัวจนสามารถแพร่ขยายพันธุ์ไปทั่วทวีปอเมริกาเหนือ และแผ่ขยายไปจรดเขตทันดร้าที่หนาวเย็นในแคนาดา เรียกว่าที่ไหนมีถาดให้อาหารนก แล้วล่ะก็ไม่แคล้วเจอนกกระจอกใหญ่แน่ ๆ
สังเกตแถบดำที่หน้าอก เป็นหมายสำหรับนกตัวผู้ และในฝูงถ้าสังเกตอย่างละเอียด แถบดำนี้จะช่วยนักดูนกระบุว่านกตัวผู้ตัวใดเป็น "ขาใหญ่" (Alpha/dominant male) เจ้าถิ่นคุมฝูง ซึ่งจะมีแถบดำใหญ่กว่า และนกตัวผู้ตัวใดเป็นนกปลายแถว (Subordinate male)
|
|
 |
Ring-billed Gull, first-summer immature นกวัยรุ่นปีที่สอง เป็นนกนางนวลที่พบได้ทั่วไปในแถบตะวันออกของสหรัฐ ฯ
สังเกตแถบปีกสีน้ำตาล (carpal bar, เป็นขนเก่าของนกวัยเด็ก) ที่ตัดขนสีเทา (เป็นขนใหม่) เป็นจุดแยกสำคัญที่ระบุว่านกนางนวลตัวนี้เป็นนกวัยรุ่น เพราะมี molt contrast คือมีทั้งขนใหม่และเก่า
การจำแนกนกนางนวล (เหมือนกับนกชายเลน เหยี่ยวและนกอินทรี) ควรประเมินอายุก่อนแล้วค่อยพิจารณาจำแนกชนิด จะจำแนกได้ง่ายขึ้นและผิดพลาดน้อยลง
|
|
 |
Herriing Gull, adult breeding ตัวเต็มวัยในชุดขนผมพันธุ์
สังเกตไม่มีแถบปีกสีน้ำตาล และช่วงคอและกระหม่อมสีขาวปลอด ไม่มีลายสีคล้ำ แสดงว่านกผลัดขนเข้าสู่ชุดขนฤดูผสมพันธุ์แล้ว ถ้ามีลายประดังกล่าวจะยังอยู่ในชุดขนฤดูหนาว หลักนี้ใช้ได้กับนกนางนวลขนาดใหญ่ที่พบในประเทศไทยเท่านั้น เช่น Vega Gull
|
|
|
|
CookieTalkie.com ได้รับอนุญาตจากผู้เขียนให้ลงเผยแพร่บทความนี้
cookietalkie@yahoo.com
|
