 |
โ ค ร ง ก า ร " ฟ้ า ใ ส "
บ้ า น ห ลั ง ใ ห ม่ ข อ ง น ก โ ช ค ดี
คู่มือดูแลนก
« กลับไปที่หน้าสารบัญ
เว็บ CookieTalkie มีนโยบายไม่สนับสนุนการเลี้ยงนก รวมถึงไม่สนับสนุนการซื้อ-ขาย และเพาะผสมพันธุ์นกเพื่อการค้า กรุณาอ่าน"จุดมุ่งหมาย"ของเว็บเพื่อความเข้าใจ สำหรับคุณที่มีนกเลี้ยงอยู่แล้ว กรุณาอย่าปล่อยทิ้งนกที่เลี้ยงออกมาในธรรมชาติ แต่ควรดูแลนกของคุณให้ดีที่สุด โดยไม่เพิ่มประชากรนกและไม่ซื้อนกเพิ่ม บทความในคู่มือดูแลนกด้านล่างนี้ ได้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้กับผู้ที่ยังจำเป็นต้องดูแลนกในครอบครอง ผู้ที่รับเลี้ยงนกพิการ และผู้อุปการะนกในกรณีต่างๆ ได้ใช้เพื่อปรับปรุงคุณภาพชีวิตของนกให้ดียิ่งขึ้น
การดูแลนกขาพิการ
นกพิการ
ยังมีผู้เลี้ยงนกอีกหลายท่านที่ให้โอกาส ให้เวลาและให้ความสุขส่วนตัวรวมถึงกำลังทรัพย์ของตน
เพื่อที่จะช่วยเหลือให้นกพิการได้มีโอกาสที่จะได้ใช้และมีชีวิตอย่างปกติสุข
นกที่มีความพิการไม่ว่าทางใดทางหนึ่งสมควรที่จะได้รับการเอาใจใส่และดูแลเป็นพิเศษจากผู้เป็น
เจ้าของ ดังนั้นการอำนวยความสะดวกให้นกซึ่งมีความต้องการพิเศษแตกต่างจากนกปกตินี้
จึงเป็นสิ่งสำคัญที่ผู้เลี้ยงนกต้องคำนึงถึง การดัดแปลงกรงหรือที่พักของนกให้เหมาะกับการใช้
ชีวิตประจำวันเป็นสิ่งที่ต้องคิด ต้องใช้จินตนาการและท้าทายความสามารถของผู้เป็นเจ้าของนก
ที่ต้องการการดูแลอย่างพิเศษนี้
สาเหตุความพิการ
- พ่อแม่นกไม่ได้รับการให้อาหารที่ถูกต้องมีผลให้ได้ไข่ที่ไม่สมบูรณ์
- ลูกนกขาดสารอาหาร ซึ่งการได้รับสารอาหารที่ไม่ครบถ้วนเหมาะสมสร้างปัญหาแก่การ
พัฒนาการเจริญเติบโต
- พ่อแม่นกถูกรบกวนในขณะกกลูก มีผลให้เกิดความกลัวและตกใจ แม่นกอาจเหยีบลูกนก
โดยบังเอิญหรือเกิดอุบัติเหตุเบียด ชน ลูกนกจนตกจากรังซึ่งเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ลูกนกพิการ
- รังเพาะที่มีรูปแบบไม่เหมาะสมลูกนกอาจตกจากรังได้ ตะปูที่ยื่นเกินออกมาอาจทำอันตราย
หรือทำให้เกิดบาดแผลแก่ลูกนกได้ รังที่ทำจากวัสดุเช่น รังหวายขานกอาจเข้าไปติดค้างได้
- วัสดุรองรังที่ไม่เหมาะสม อาจพันเกี่ยวเท้านก เมื่อนกพยายามดึงขาให้พ้นจากการพันธนาการ
ขาอาจถูกเกี่ยวหรือบาด เกิดเป็นแผลที่หากไม่พบและรักษาโดยเร็วแผลอาจลุกลามได้
นอกจากนี้วัสดุรองพื้นรังที่ไม่เหมาะสมหรือการใส่วัสดุรองพื้นรังในปริมาณที่ไม่เพียงพออาจทำ
ให้เกิดปัญหาพื้นรังลื่น เท้านกไม่สามารถยืนได้มั่นคงเพราะไม่มีวัสดุใดๆช่วยพยุงตัวประกอบกับ
น้ำหนักตัวกดทับลงที่ขา ทำให้ขาทั้งสองแยกออกจากกันเกิดเป็น Splay Leg
- มีลูกนกขนาดต่างกันในตู้กกเดียวกัน ลูกนกที่มีขนาดใหญ่กว่าอาจทำร้ายลูกนกที่มีขนาดเล็กกว่า
ตรวจดูหากพบว่านกมีความผิดปกติอย่างหนึ่งอย่างใดเกิดขึ้น การรีบทำการแก้ไขข้อบกพร่อง
และการปรึกษาสัตวแพทย์เสียแต่เนิ่นๆ ความพิการบางอย่างอาจยังพอมีโอกาสรักษาได้
ตรวจดูความมากน้อยของความพิการของนก พิจารณาดูว่านกมีความพิการที่ยังช่วยเหลือตัวเอง
ได้หรือไม่ หากนกมีความพิการมากควรนำนกเข้ามาดูแลอย่างใกล้ชิด
การดูแลนกขาพิการ
นกที่เสียขาไปข้างใดข้างหนึ่งหรือมีขาข้างเดียวนั้น ต้องใช้กำลังอย่างมากในการพยุงตัวเองปีน
ขึ้นลงภายในกรงและนอกกรง นกจึงต้องการกรงที่ง่ายต่อการปีนขึ้นลง เลือกกรงที่มีซี่กรงใน
แนวนอนตลอดทั้งกรงหรืออย่างน้อยมีแนวนอนสักสองด้าน กรงที่มีซี่กรงเป็นตารางสี่เหลี่ยม
หรือกรงที่มีซี่กรงแบบลวดกรงไก่ สามารถช่วยให้นกเคลื่อนตัวไปโดยรอบกรงได้ง่าย
ถ้ากรงกว้างพอก็ไม่มีความจำเป็นต้องตัดปีกนก เพื่อนกจะได้ใช้ปีกในการช่วยพยุงตัวหรือโผบิน
แทนความด้อยโอกาสของขา
นกที่มีความพิการหลายตำแหน่งในร่างกายที่ความพิการนั้นทำให้นกไม่สามารถช่วยตัวเองได้มาก
ในกรณีนี้หากเดิมนกอยู่นอกบ้านผู้เลี้ยงควรนำนกเข้ามาไว้ในบ้าน และควรจัดให้นกอยู่ในกรง
ขนาดพอเหมาะที่นกจะสามารถไปถึงจุดที่ต้องการได้ง่ายเช่นถ้วยอาหาร น้ำและคอนพัก
เพื่อความสะดวกในการกินของนก ตำแหน่งในการแขวนถ้วยอาหารเป็นสิ่งที่จะต้องคำนึงถึง
ถ้วยอาหารต้องแขวนในตำแหน่งที่นกจะสะดวกในการกิน เช่นวางถ้วยอาหารที่พื้นกรงถ้านก
ใช้ชีวิตส่วนใหญ่อยู่ที่พื้นกรง หรือแขวนถ้วยอาหารในบริเวณคอนพักที่นกมักจะใช้ชีวิตประจำวัน
นกป่วยบางตัวสุขภาพทางใจอาจจะบกพร่องไปบ้างหรือบกพร่องไปชั่วขณะจนกว่านกจะปรับตัวได้
บางครั้งนกอาจหวาดกลัวตลอดเวลาเนื่องจากความพิการ นกอาจคิดว่าเขาอาจถูกทำร้ายได้ง่าย
เพราะความสามารถในการช่วยตัวเองของเขาลดน้อยลง ดังนั้นหากการวางถ้วยอาหารที่ทำให้
นกไม่สะดวกในการกิน นกอาจไม่ยอมกินจนถึงอดอาหารตายได้
นกพิการต้องการถ้วยอาหารที่จะใช้กินได้สะดวก ดังนั้นควรเลือกรูปทรงของถ้วยอาหารที่ง่ายต่อ
การกินของนก โดยการลองถ้วยอาหารต่างรูปทรงแล้วดูว่านกสะดวกที่จะใช้ถ้วยรูปทรงไหน
คอนก็มีส่วนสำคัญ สำหรับนกที่เลี้ยงนอกบ้านหรือใน Aviaries ควรเลือกคอนไม้ธรรมชาติที่
นอกจากไม้จะมีพื้นผิวของเปลือกไม้ที่จะทำให้ง่ายสำหรับนกในการเกาะจับแล้ว คอนไม้ธรรมชาติ
ที่มีกิ่งก้านสูงต่ำในหลายระดับมีความคดโค้งยังเหมาะสำหรับนกขนาดเล็ก โดยความโค้งของไม้
จะช่วยในการพยุง รับน้ำหนักตัวและช่วยในการเอนพิงตัว
เพราะการรับน้ำหนักตัวทั้งหมดด้วยขาข้างเดียวขาที่เหลือจะถูกทำงานหนักมาก การดัดแปลง
คอนจะเป็นอีกวิธีที่จะช่วยให้นกได้พักเท้าหรือพักนั่งได้ ควรทำคอนให้นกหลายๆแบบหรือทำคอน
พักในรูปแบบต่างๆเช่น ดัดแปลงตระกร้าหวายทรงตื้นๆ เสริมคอนแบนโดยใช้ไม้หน้ากว้าง
เสริม Platform หรืออาจดัดแปลงฝากล่องรองเท้าแทนได้หากเป็นนกขนาดเล็กที่เลี้ยงในบ้าน
นกต้องการที่จะนั่งพักหลังจากที่ใช้เท้าเดียวยืนมาทั้งวัน Platform จึงเหมาะสำหรับให้นกใช้พัก
นอน หากหาซื้อไม่ได้สามารถทำเองได้โดยดัดแปลงใช้ตะแกรงแบบที่ใช้ทำกรง
นกขาพิการที่ต้องการพื้นผิวเกาะจับที่นุ่ม แนะนำให้ลองวิธีทำไม้คอนหุ้มด้วยผ้า โดยหาไม้คอนที่
เล็กสักหน่อย กะขนาดที่เมื่อพันผ้าแล้วคอนจะใหญ่พอให้นกได้ใช้เท้ากำรอบได้ 3/4 ของคอน
หาพรมขนตัดหรือผ้าอื่นที่เหมาะสม ระวังไม่ใช้ผ้าที่เล็บเท้าอาจจะเข้าไปเกี่ยวติดในผ้า หรือผ้า
ที่มีเศษผ้ารุ่งริ่งอาจบาดและหรือพันเท้านกได้ เย็บผ้าให้สวมห่อคอนได้พอดีอาจใช้อีลาสติค
ยางยืดช่วยในการเย็บเพื่อให้ใส่ถอดได้ง่ายหรืออาจใช้วิธีติดกระดุมแป็กและควรเย็บริมให้เรียบร้อย
ทำผ้าไว้หลายผืนให้พอที่จะถอดล้างและสลับเปลี่ยนได้ นอกจากนี้ควรทำผ้าหุ้มคอนเหลี่ยม
หรือผ้าหุ้ม Platform ด้วย โดยดูจากสภาพความเหมาะสมตามความพิการของนก
ในความพิการบางอย่างเช่นนกเป็นอัมพาตนกอาจไม่สามารถใช้เท้าได้เลย ซึ่งนกต้องใช้ชีวิตส่วน
ใหญ่อยู่ที่พื้นกรง ในกรณีนี้ควรหาผ้าปูพื้นกรงและคอยสลับเปลี่ยนผ้าบ่อยๆเพื่อสุขภาพและความ
สะอาด
ให้ระวังสังเกตดูนกในช่วงที่เขายังไม่สามารถปรับตัวได้ ซึ่งนกอาจต้องการความช่วยเหลือจาก
ผู้เลี้ยงก่อนในระยะแรกๆ หลังจากนั้นเมื่อนกแข็งแรงดีเขาจะเคยชินกับชีวิตและจะปรับตัวได้ในที่สุด
ดูแลรักษาความสะอาดกรงอย่างสม่ำเสมอ เนื่องจากนกจะใช้ปากแทนมือและแทนเท้าที่เสียไป
หากกรงสกปรก เชื้อโรคจะเข้าปากได้ง่ายเป็นเหตุของความเจ็บป่วย
นกพิการสามารถอยู่ร่วมกรงกับนกชนิดเดียวกันตัวอื่นได้ เลือกนกที่เหมาะสมเช่นนกตัวที่ไม่ดุ
เพื่อให้เป็นเพื่อน โดยให้แยกถ้วยอาหารและน้ำต่างหากจากกันเพื่อไม่ให้เกิดปัญหาแย่งอาหารกัน
หรือผู้เลี้ยงนกอาจเลือกวิธีวางกรงใกล้หรือชิดกัน นกปากขอหรือนกที่มีขนาดต่างกันไม่ควรอยู่
ร่วมกับนกพิการที่มีขนาดเล็กกว่า
นกขาพิการแม้ยังผสมพันธุ์ได้แต่ไข่ที่ได้อาจไม่มีเชื้อ เนื่องจากขาที่ไม่แข็งแรงมั่นคงพอในการ
ปฏิบัติกิจการได้อย่างเหมาะสม
.....
เขียนโดย แก้วตา
ขาคู่ใหม่ของ Candy
เหตุเกิดขึ้นหลังวัน Christmas Eve เมื่อเสียงของความตื่นตกใจทำให้เจ้าของนก Mark Griffin
ทราบว่านกตัวผู้คู่ของ Candy ผู้ซึ่งแสดงอาการแปรปรวนทางอารมณ์มาก่อนหน้านี้จนถึงขั้นทำ
ร้ายคู่ของตัวซึ่งถูกแยกกรงและแยกห้องจากกันไปแล้ว ได้หลุดออกจากกรงแล้วมุ่งตรงไปตามหา
จนค้นพบกรงที่อยู่ของ Candy ซึ่งอยู่ในอีกส่วนหนึ่งของบ้าน
นกตัวผู้ได้เข้าจู่โจม Candy ผ่านช่องซี่กรงจนอาการบาดเจ็บที่เกิดขึ้นนั้นดูน่ากลัวอย่างยิ่ง
โดยปีกข้างหนึ่งของ Candy เสียหายอย่างหนักถึงขั้นถาวร จงอยปากเป็นแผลถลอกรุนแรง
แต่ที่แย่ที่สุดเห็นจะเป็นขาทั้งสองข้าง โดยที่ขาข้างหนึ่งเป็นแผลฉีกอีกข้างก็เสียหายเกือบถึงขั้น
รุนแรง
เจ้าของนกรีบพา Candy ส่งโรงพยาบาลสัตว์ฉุกเฉินใกล้บ้านทันที คุณหมอลงความเห็นด้วยความ
เสียใจว่าคงต้องตัดสินใจฉีดยาให้ Candy หลับชั่วนิรันดร์ ถึงแม้ในใจของเจ้าของนกยังมีความรู้สึกว่ามันน่าจะมีทางเลือกอื่น แต่เขาก็จะต้องตัดสินใจโดยด่วนอย่างไม่มีทางเลือก
ในขณะเดียวกันนั้นเองเจ้าหน้าที่ท่านหนึ่งได้ยกหูโทรถึงคุณหมอ Don Harris เจ้าของโรงพยาบาล
สัตว์อีกแห่ง ซึ่งคุณหมอเป็นผู้ที่มีชื่อเสียงมาก เมื่อ Candy ถูกส่งตัวไปที่คุณหมอ Harris ผู้ซึ่งได้
ให้ความเห็นว่ามีนกมากมายที่เดินได้ด้วยขาข้างเดียวและเห็นว่าขาข้างที่ฉีกของCandy มีความ
สำคัญอย่างยิ่งที่จะรักษาให้หาย ส่วนขาอีกข้างที่บาดเจ็บรุนแรงคุณหมอได้ทำการตัดทิ้งไป
สองวันต่อมาคุณหมอได้แจ้งให้เจ้าของนกทราบว่าไม่สามารถช่วยเหลือขาข้างที่เหลืออยู่นั้นได้
และเนื่องจากความกังวลถึงปัญหาคุณภาพชีวิตของ Candy ที่จะไม่มีขาทั้งสองข้างรวมถึงไม่
สามารถบินได้เพราะปีกบาดเจ็บ คุณหมอจึงขอให้เจ้าของนกตัดสินใจอีกครั้งที่จะฉีดยาให้ Candy
หลับชั่วนิรันดร์
ด้วยไม่ยอมแพ้กับความหวัง เจ้าของนกขอให้คุณหมอคิดหาทางอื่นเช่นการผ่าตัดใส่ขาปลอม
และเนื่องจากวิธีนี้มีความเสี่ยงสูงคุณหมอจึงไม่สามารถที่จะรับรองผลความสำเร็จได้และในที่สุด
ก็อาจต้องทำให้ Candy หลับชั่วนิรันดร์อยู่ดี
"ลองทำทุกอย่างในตอนนี้แล้วค่อยตัดสินใจที่จะให้ Candy หลับนิรันดร์หรือไม่ ดีกว่าไม่ทำอะไรเลย"
เป็นคำตอบที่ประทับใจคุณหมอที่แสดงให้เห็นถึงความรักที่เจ้าของนกมีต่อ Candy
คุณหมอ Harris จึงเริ่มออกแบบขาคู่ใหม่ของ Candy โดยใช้หมุดกระดูกโลหะสอดเข้าไปในส่วน
ของกระดูกขาที่เหลือ ด้วยการเจาะรูเล็กๆเข้าที่กระดูกแล้วฉีดส่วนผสมของ Bone Cement และ
Antibiotics เข้าไปในกระดูกเพื่อการเกาะยึด ส่วนปลายอีกด้านของโลหะถูกขดให้เป็นวงเพื่อขึ้น
โครงรูปวงกลมแทนเท้า แล้วใช้ Dental Acrylic ซึ่งจะแข็งเมื่อโดนแสงหยอดลงให้เต็มวงเท้า
คุณหมอเลือกผสมสีชมพูเพื่อเข้ากับสีขนของ Candy
หลังจากเสร็จสิ้นการปฏิบัติการ ความกังวลทั้งหมดของคุณหมอ Harris อยู่ที่กลัวว่า Candy จะ
ไม่ยอมรับขาคู่ใหม่นี้และอาจทำร้ายตัวเองด้วยการดึงขาหมุดคู่นี้ออก
และแล้ววินาทีที่รอคอยก็มาถึง คุณหมอและเจ้าหน้าที่ทุกคนยืนล้อมวงโต๊ะปฏิบัติการรอคอยเวลาที่
Candy จะตื่นจากยาสลบ
ราวปาฏิหาริย์เมื่อ Candy ตื่นเขาลุกยืน ทรงตัวแล้วก็ออกเดินเหมือนกับว่าเคยชินกับขาคู่ใหม่นั้น
มานาน ทุกคนอึ้งบางคนถึงกับหลั่งน้ำตาด้วยความดีใจในสิ่งมหัศจรรย์ตรงหน้า
ข่าวของ Candy ถูกตีพิมพ์ไปทั่วรวมถึงสถานีโทรทัศน์ท้องถิ่นได้แพร่ภาพเรื่องราวที่จะสามารถ
ดูได้จากเว็ปไซด์ เจ้าของนกได้รับโทรศัพท์แสดงความชื่นชมจากผู้รักสัตว์มากมายทุกคนต่างอวยพร
ให้ Candy
จากนี้ไป Candy จะต้องเรียนรู้การใช้ชีวิตใหม่ด้วยการใช้เท้าคู่ใหม่ในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็น
การเดิน การทรงตัว การใช้ชีวิตในกรง รวมถึงการกิน และแน่นอนทั้งหมดต้องใช้เวลากว่าที่ทุก
อย่างจะเข้าที่ดังเดิม และน่าประหลาดใจที่ Candy ปรับตัวได้อย่างรวดเร็วคุณหมอจึงได้แต่จับตาดู
บาดแผลเท่านั้นซึ่ง Candy ก็ได้ให้ความร่วมมืออย่างดี หลังจากผ่านความยากลำบากกว่าหนึ่ง
เดือนในที่สุด Candy ก็ได้กลับบ้าน
เมื่อถึงวันที่จะต้องกลับมาตรวจสุขภาพอีกครั้ง Candy มีน้ำหนักปกติ ทานอาหารได้ดี ไม่ดึงหรือ
กัดขาเทียมเลยและดูท่าว่า Candy จะชอบขาใหม่นี้ซะด้วย
แต่อย่างไรก็ตามคุณหมอได้ตรวจพบว่าหมุดขาซ้ายหลวมและจะต้องซ่อมแซมใหม่ซึ่ง Candy
จะต้องอยู่พักที่คลีนิคสัก 2-3 วัน แต่เนื่องจากหลังการปฏิบัตการคุณหมอพบว่า Candy มีระดับ
เม็ดเลือดขาวสูงเล็กน้อยซึ่งแสดงถึงว่ามีการติดเชื้อเกิดขึ้นซึ่งคุณหมอได้ทำการฉีดยา Antibiotic
ให้ หลังจากนั้นอีกไม่กี่วัน Candy ก็กลับบ้านได้
แม้ว่าจะมีความพึงใจในปรับตัวได้เป็นอย่างดีของ Candy คุณหมอก็ยังคงห่วงในปัญหาการติดเชื้อ
ที่ข้อต่อของขาเทียมซึ่งแน่นอน Candy ต้องได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิดต่อไป
ด้วยเทคโนโลยีและความสามารถในการรักษาเยียวยาประกอบกับความร่วมมือเป็นอย่างดีรวมถึง
ความรักที่มีต่อนกของผู้เป็นเจ้าของ ความมหัศจรรย์มักเกิดขึ้นได้เสมอ
» VDO: ขาคู่ใหม่ของ Candy
.....
ถอดความโดย แก้วตา
จากบทสัมภาษณ์ในนิตยสาร Bird Times
เจ้าของนก: Mark Griffin
สัตวแพทย์: Don Harris, DVM. Avian and Exotic Animal Medical Center in Miami.
Candy: 8 year-old female, Leadbeater's Cockatoo
cookietalkie@yahoo.com
TOP
| |
|
